Miljoenen boeken opengesneden en vernietigd om AI te trainen

AI-bedrijven kopen op grote schaal papieren boeken op, snijden ze open en scannen ze in om hun AI-modellen te trainen. Daarna gaan de pagina’s naar het oud papier, zo blijkt uit rechtbankdocumenten over Anthropic, het bedrijf achter Claude.

Boeken door de snijmachine

Uit rechtbankdocumenten die deze zomer openbaar werden, blijkt dat Anthropic begin 2024 startte met het geheime Project Panama. Dat meldt Euronews. Volgens een intern plan was het doel om ‘alle boeken ter wereld’ destructief te scannen. Een leverancier sprak over 500.000 tot twee miljoen boeken in zes maanden.

Bij dat ‘destructief scannen’ snijdt een machine de rug van een boek af, zodat de losse pagina’s snel kunnen worden ingescand. Daarna gaan de pagina’s naar de papierrecycling. Anthropic kocht de boeken onder meer bij de tweedehandsverkopers Better World Books en World of Books.

Met de teksten wilde het bedrijf Claude beter leren schrijven dan met de vele rommelige teksten op internet. In het interne plan staat ook: “We don’t want it to be known that we are working on this.” Deze week besteedde ook France 24 in een videoreportage aandacht aan de praktijk.

Legaal, maar omstreden

Een Amerikaanse rechter oordeelde in juni 2025 dat AI trainen met legaal gekochte boeken is toegestaan. Voor illegaal gedownloade boeken lag dat anders. Om die zaak te schikken betaalt Anthropic volgens Euronews 1,5 miljard dollar aan auteurs, volgens hun advocaat de grootste schikking over auteursrecht ooit.

Anthropic is niet de enige koper. Volgens techsite Futurism kopen AI-bedrijven via tussenpersonen op grote schaal gebruikte boeken op, vooral exemplaren van voor 2022, omdat die zeker niet door AI geschreven zijn. Boekhandelaren vrezen dat zo ook zeldzame titels verdwijnen, soms misschien het laatste exemplaar.

Wil je meer weten over de miljardenschikking tussen Anthropic en de schrijvers? Bekijk het in deze video:

Strengere regels in Europa

In Europa hebben schrijvers meer grip op hun werk. Makers kunnen hier aangeven dat hun teksten niet gebruikt mogen worden om AI te trainen, en grote AI-bedrijven moeten zich daaraan houden.

Die plicht staat in de Europese AI-wet, die sinds augustus 2025 ook regels stelt aan makers van grote AI-modellen. Lees meer over wat auteursrecht betekent bij AI.