Europese Commissie introduceert iconen om AI-content mee te labelen

Is een foto echt, of door AI gemaakt? Binnenkort zie je dat in één oogopslag aan een klein icoontje.

De Europese Commissie publiceerde op 20 juli 2026 een vaste set iconen om AI-content mee te labelen. Bedrijven en makers mogen ze vrij gebruiken.

EU introduceert AI iconen

Waarom zijn deze AI iconen er? De AI iconen helpen mensen direct te zien dat een foto, video, geluidsfragment of tekst door AI is gemaakt of aangepast. Dat moet nepnieuws en misleiding tegengaan, en het vertrouwen in wat mensen online zien en lezen versterken.

Deze iconen vormen een praktisch hulpmiddel binnen de Europese regelgeving. Ze horen bij de Code of Practice on marking and labelling of AI-generated content, een gedragscode van de Europese Commissie. Iedereen mag de iconen gratis gebruiken, zonder dat je daarvoor toestemming hoeft te vragen.

Artikel 50 AI Act

De AI iconen ondersteunen specifiek artikel 50 van de AI-verordening (AI Act), de Europese wet over kunstmatige intelligentie. Dit artikel bevat transparantieregels die vanaf 2 augustus 2026 gelden.

Artikel 50 verplicht kort gezegd vier dingen:

• Chatbots moeten zich bekendmaken als AI
• AI-gegenereerde content moet machineleesbaar gemarkeerd worden
• Wie emotieherkenning of biometrische categorisering gebruikt moet mensen daarover informeren
• Deepfakes en AI-tekst over onderwerpen van algemeen belang moeten gelabeld worden.

De iconen zijn gemaakt voor die laatste twee verplichtingen.

Overtreding is niet vrijblijvend: bedrijven riskeren een boete tot 15 miljoen euro, of 3% van de wereldwijde jaaromzet als dat hoger uitvalt. In Nederland houden de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur hier toezicht op.

Wat moet er gelabeld worden

Niet alle AI-content hoeft een label te krijgen. De regels richten zich op twee soorten content: deepfakes en AI-teksten over onderwerpen van algemeen belang.

Deepfakes

Dit zijn beelden, video’s of geluidsfragmenten die met AI zijn gemaakt of aangepast, en die lijken op een bestaand persoon, voorwerp, plek of gebeurtenis. Let op: het gaat hier niet om tekst, maar specifiek om beeld, video en audio.

Doorslaggevend is een simpele toets: zou een gewone, oplettende kijker of luisteraar de content voor echt kunnen aanzien? Is het antwoord ja, dan telt het als deepfake, ook als er geen kwade bedoeling achter zit.

Een deepfake ontstaat op twee manieren. Soms is het beeld, de video of het geluid volledig door AI gemaakt, zonder dat er een origineel bestond. Denk aan een compleet nagemaakte video van een bekend persoon die iets zegt wat nooit is gebeurd. Andere keren wordt bestaand, echt materiaal met AI bewerkt. Denk aan een echte foto waarin een gezicht is vervangen, of een opname waarin iemands stem is nagebootst om andere woorden te laten zeggen. Beide vormen vallen onder de labelplicht, al gebruik je er een ander icoon voor (zie verderop).

AI-tekst over onderwerpen van algemeen belang

Dit is tekst die het publiek informeert over belangrijke zaken, zoals nieuws, en die door AI is geschreven of aangepast zonder dat een mens die tekst heeft nagekeken.

Heeft een redacteur of journalist de tekst wel gecontroleerd en is die persoon er verantwoordelijk voor? Dan hoeft er geen label bij.

Uitzonderingen op de AI labelplicht

Niet elke situatie vraagt om een label. Er gelden drie uitzonderingen:

• Kunst en satire: Is het duidelijk een artistiek, creatief, satirisch of fictief werk? Dan volstaat een lichte, passende vermelding die het werk niet verstoort.
• Opsporing van strafbare feiten: Gebruikt een opsporingsdienst dit wettelijk om een misdrijf te ontdekken of te onderzoeken? Dan is een label niet verplicht.
• Tekst met menselijke controle: Heeft iemand de AI-tekst gecontroleerd en neemt die persoon er de verantwoordelijkheid voor? Dan geldt de labelplicht niet.

Drie soorten AI iconen

De EU biedt drie iconen aan, elk voor een andere situatie:

• Basisicoon. Gebruik je AI om content te maken? Dan combineer je dit universele icoon met een eigen tekstlabel: een zelfgekozen, korte beschrijving die uitlegt wat er precies met AI is gedaan. Voorbeeld: een video met de begeleidende tekst “Stem gemaakt met AI”, gevolgd door het icoon.
• Volledig AI-gegenereerd. Is de hele foto, video, geluid of tekst door AI gemaakt, zonder menselijke inbreng behalve de prompt? Denk aan een compleet AI-gemaakte video van een politicus die iets zegt wat nooit is gebeurd, AI-gecomponeerde muziek, of een AI-samenvatting van het nieuws.
• Deels door AI aangepast. Is bestaande, door een mens gemaakte content deels met AI veranderd? Denk aan een echte foto waarin een gezicht is vervangen, of een lege kamer die met AI is gemeubileerd.

Elk icoon is er in vier varianten: zwart, wit, en beide met 50% doorzichtigheid. Zo past het icoon bij elke achtergrond of huisstijl.

Zo gebruik je de AI iconen goed

Een paar vuistregels bij het plaatsen van een icoon:

• Het icoon moet meteen zichtbaar zijn, al bij het eerste moment dat iemand de content ziet.
• Plaats het icoon direct op of bij de content zelf, ook als die later gedeeld of gedownload wordt.
• Gebruik bij een tekstlabel simpele taal, zonder moeilijke woorden of afkortingen (behalve “AI”).
• Zorg dat schermlezers voor mensen met een visuele beperking het icoon ook kunnen herkennen.

Belangrijk om te onthouden: het gebruik van deze iconen is vrijwillig, maar de labelplicht zelf niet. Een icoon plaatsen betekent ook niet automatisch dat je aan alle regels voldoet. Jij blijft zelf verantwoordelijk voor een juiste, duidelijke melding.

Wat je nu kunt doen

Werk jij met AI-gegenereerde beelden, video’s, geluid of tekst?

➡️ Bekijk of jouw content onder de labelplicht valt, en gebruik de gratis EU-iconen om dat overzichtelijk te tonen aan je publiek. Zo bouw je vertrouwen op bij je lezers of klanten, en ben je voorbereid op de regels die vanaf 2 augustus 2026 gelden.